Φωτογραφία: Felix Speller
Όταν επιλέγετε τα υλικά που θα συνθέσουν το σπίτι σας, είτε μέσω της διακόσμησης είτε μέσω του αρχιτεκτονικού σχεδίου, πόσο σχολαστικές είναι οι τελικές σας επιλογές; Η ιαπωνική έννοια του shizen θέτει αυτό ακριβώς το ερώτημα. Είναι μια λιγότερο γνωστή πτυχή του ιαπωνικού design για μια από τις πιο σημαντικές αποφάσεις που θα μπορούσατε να πάρετε για το σπίτι σας, και σε αυτή την εποχή της φευγαλέας αισθητικής, θέτει μια πραγματική, διαρκή βάση για τους χώρους διαβίωσής σας.
«Το Shizen (自然) συνήθως μεταφράζεται ως φύση, και στη γραφή του design τείνει να ισοπεδώνεται στην ”φυσική εμφάνιση”» λέει η διακοσμήτρια εσωτερικών χώρων Yoko Kloeden. «Το πιο κοντινό που μπορώ να καταφέρω στα αγγλικά είναι η φυσικότητα χωρίς προσποίηση – μια ποιότητα του να είσαι αυτό που είσαι, χωρίς διευθέτηση». Το αντίθετο του shizen δεν είναι ακριβώς συνθετικό, αλλά το επιτηδευμένο, διευκρινίζει. «Ένα δωμάτιο μπορεί να είναι γεμάτο δρυς και πέτρα και παρόλα αυτά να αποτυγχάνει στο τεστ, αν τα υλικά είναι εκεί για να επιδείξουν φυσικότητα και όχι για να κάνουν μια δουλειά. Το tea house είναι το σημείο αναφοράς: ιαπωνική διακόσμηση με τη μορφή τατάμι, χαρτιού washi, μπαμπού, όλα επιλεγμένα για ταπεινότητα και όχι για εφέ».
«Δεν βάζω φυσικά υλικά παντού. Τα βάζω εκεί που αγγίζεις, ξεκουράζεσαι και συγκεντρώνεσαι – εκεί που το σώμα συναντά πραγματικά το κτήριο. Πάγκοι εργασίας, δάπεδα, κιγκλιδώματα, το μπράτσο μιας καρέκλας, το περιβάλλον ενός μπάνιου. Αλλού, ένα καλά επιλεγμένο βαμμένο φινίρισμα είναι συχνά η πιο ειλικρινής απάντηση».
Αναφέρει ότι η σκόπιμη επιλογή υλικών που αφηγούνται μια ιστορία είναι μια άλλη αξιοθαύμαστη προσέγγιση στο shizen. «Σκεφτείτε ξύλο από ένα πεσμένο δέντρο. Κεραμικά φτιαγμένα από πηλό που σκάφτηκε σε μια παραλία. Χειροποίητα πλακάκια zellige όπου δεν υπάρχουν δύο με το ίδιο χρώμα» προτείνει.
«Σε ένα σπίτι τρίψαμε ξανά τα αρχικά σανίδια του πατώματος και επενδύσαμε έναν τοίχο με τούβλα της ίδιας περιόδου — η ιστορία ήταν ήδη στο κτίριο. Σε ένα άλλο, τα αντικείμενα ήρθαν με πελάτες από τη Γαλλία και τη Δυτική Αφρική. Τίποτα από αυτά δεν είναι πιο ακριβό με καμία ουσιαστική έννοια. Απλώς μεταφέρουν πληροφορίες — από πού προήλθαν, τίνος τα χέρια τα διαμόρφωσαν — και ένα σπίτι που συναρμολογείται από αντικείμενα με ιστορία δίνει μια διαφορετική αίσθηση να ζεις σε αυτό από ένα που συναρμολογείται από προϊόντα.»