Φωτογραφίες: Christian Cassiel
Η κεραμίστρια Bisila Noha, με καταγωγή από Ισπανία και Εκουαδόρ, αναδείχθηκε νικήτρια του βραβείου Tacchini, μιας διάκρισης που απονέμεται από την ιταλική εταιρεία επίπλων σε συνεργασία με το Fondazione Officine Saffi, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό αφιερωμένο στη σύγχρονη κεραμική. Το βραβείο αυτό, που θεσπίστηκε πρόσφατα, αναδεικνύει τη σύγκλιση της σύγχρονης καλλιτεχνικής έρευνας και της κουλτούρας του σχεδιασμού, εστιάζοντας στα υλικά ως πεδίο έρευνας και έκφρασης.
Το βραβείο συνοδεύεται από μια έκθεση αφιερωμένη στη Noha στην Casa Tacchini, τον χώρο της εταιρείας στο Μιλάνο που λειτουργεί ως showroom και παλαιότερα αποτελούσε κατοικία. Η έκθεση, με τίτλο «A Tactile Story» (διάρκειας έως τις 13 Νοεμβρίου 2026), παρουσιάζει τα γλυπτικά και εκφραστικά κεραμικά έργα της Noha ανάμεσα σε επιλεγμένα έπιπλα της Tacchini. Σκεύη που μοιάζουν ραγισμένα και αποσυντιθέμενα κρέμονται από σχοινί στερεωμένο στο ταβάνι, τετράποδα γλυπτά στέκονται σε μια φωτισμένη γωνιά, ενώ ένα τεράστιο αγγείο με διαβαθμίσεις χρωμάτων τοποθετείται στη βιτρίνα.
Η Noha, η οποία γεννήθηκε στην Ισπανία το 1988 και έχει ως έδρα της το Λονδίνο, γνωρίζει διαρκή άνοδο από τότε που εγκατέλειψε την καριέρα της στη διαφήμιση για να ασχοληθεί με την κεραμική το 2016. «Απλώς το λάτρεψα» είπε η ίδια στο Wallpaper*. Έκτοτε, έχει συμμετάσχει σε πολυάριθμα residencies και ατομικές εκθέσεις, ενώ έργα της έχουν αποκτηθεί από το Μουσείο V&A, το High Museum of Art στην Ατλάντα και διάφορους άλλους πολιτιστικούς φορείς.
Αυτή την περίοδο φιλοξενείται ως καλλιτέχνιδα στο ίδρυμα Sarabande Foundation στο Λονδίνο, ενώ έργα της εκτίθενται στην Μπιενάλε της Βενετίας και στο Μουσείο Τέχνης του Πανεπιστημίου Πρίνστον. Τον Μάρτιο του 2026, παρουσίασε την ατομική έκθεση «Ile Ọkàn (House of the Soul)» σε συνεργασία με την γκαλερί Thrown Contemporary, στους κήπους OmVed Gardens του Λονδίνου.
Η προσέγγιση της Noha στην κεραμική θεμελιώνεται σε μια εις βάθος ιστορική και πολιτισμική έρευνα, την οποία διεξήγαγε κυρίως στο πλαίσιο διάφορων residencies στη Νιγηρία και τη Σενεγάλη. «Σκέφτηκα ότι, αν ήθελα να αποκτήσω άνεση και ευχέρεια στον χειρισμό του πηλού, έπρεπε να επισκεφθώ μέρη όπου η τέχνη αυτή ασκείται εδώ και γενιές» δηλώνει η ίδια, προσθέτοντας ότι ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την ιστορία της γυναικείας εργασίας στον τομέα της αγγειοπλαστικής. Για τη Noha, η κεραμική τέχνη υπερβαίνει κατά πολύ την απλή δημιουργία όμορφων αντικειμένων, καθώς συνδέεται άρρηκτα με έννοιες όπως η κοινότητα και ο φεμινισμός.
Η έκθεση «Ile Ọkàn (Το Σπίτι της Ψυχής)» συγκέντρωσε έργα τεσσάρων ετών, αντικατοπτρίζοντας την κουλτούρα της Δυτικής Αφρικής, τις τελετουργικές πρακτικές και τη συλλογική δημιουργία. Πέρα από τα πήλινα σκεύη, ορισμένα εκ των οποίων έδιναν την εντύπωση ότι άνοιγαν και ξεδιπλώνονταν, στην έκθεση περιλαμβάνονταν σκαμπό και γλυπτά από ορείχαλκο.
«Πάντα αγαπούσα τα σκαμπό» λέει η Noha. Εκείνα που δημιούργησε είναι μικρά και πολύ χαμηλά, παραπέμποντας στα σκαμπό που η ίδια έχει δει να χρησιμοποιούν πολλές γυναίκες σε κουζίνες και εργαστήρια κεραμικής, ώστε να παραμένουν κοντά στο έδαφος την ώρα που εργάζονται. Η κατασκευή τους συνδύασε τη χρήση τροχού, τη γλυπτική, τη χειροποίητη διαμόρφωση και την ξυλουργική τέχνη, αν και η Noha προσέγγισε τη διαδικασία με γλυπτική οπτική, φρόντισε ώστε τα σκαμπό να είναι και λειτουργικά. Η Noha, η οποία χρησιμοποιεί ορισμένα από τα σκαμπό που κατασκεύασε στο ίδιό της το σπίτι, εξετάζει το ενδεχόμενο να προχωρήσει κάποια στιγμή στη μαζική παραγωγή τους.