Φωτογραφίες: Lesley Unruh
Το παλιό μοτίβο της κατοικίας ”μεταλλάσσεται” σε κάτι πέρα από λειτουργικό: γίνεται ο χώρος που θέτει το πλαίσιο για τη νέα ζωή και το μέλλον που επιθυμεί ο ιδιοκτήτης. Η Olga Naiman αντικαθιστά καθημερινά αντικείμενα, δημιουργεί ειδικές ήσυχες γωνιές, προσθέτει συμβολικά έργα και έχει επίγνωση της χρωματικής ενέργειας (π.χ. έντονο κόκκινο, μαύρα πλακίδια για ένταση).
Κόρη δύο Ουκρανών ψυχιάτρων που μετανάστευσαν στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1970, η Olga σπούδασε ψυχολογία και έκανε μεταπτυχιακό στη σκηνογραφία στο Λονδίνο. Ακολούθησε καριέρα ως στυλίστρια και είδε το σπίτι της στο εξώφυλλο ενός περιοδικού. Παράλληλα, ανέπτυσσε το δικό της ενδιαφέρον για την πνευματικότητα, μαθαίνοντας για πρακτικές όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα, οι σαμανικές τελετουργίες και η τάντρα, μαζί με παραδοσιακές θεραπείες. Ποτέ δεν της πέρασε από το μυαλό να συνδυάσει τα δύο ενδιαφέροντα, αλλά όταν φίλοι, και φίλοι φίλων, άρχισαν να της ζητούν να τους βοηθήσει να διακοσμήσουν τους χώρους τους, δεν μπορούσε παρά να ψάξει βαθύτερα. ”Όλα έχουν να κάνουν με την εργασία με την ταυτότητα” λέει για τη διαδικασία της.
Το spatial alchemy αναπτύχθηκε κατά την περίοδο των lockdowns όταν η βασική της εργασία άρχισε να μειώνεται επικίνδυνα: ”βαθύτερα ερωτήματα διαπερνούσαν το μυαλό μου, αλλά δεν ήξερα πώς να τα συνδυάσω με την καθιερωμένη καριέρα μου ως στυλίστρια” γράφει η Naiman στο βιβλίο της. ”Έτσι, έκανα το μόνο πράγμα για το οποίο, ως διακοσμήτρια εσωτερικών χώρων, ένιωθα σίγουρη: άλλαξα ταπετσαρίες σε πέντε έπιπλα στο σαλόνι μου”.
Στόχος της με τους πελάτες της είναι να μετατρέψει μια μονότονη οικία σε μαγική. Αντί να κοιτάζει προς τα έξω ξεκινάει στρέφοντας την προσοχή της προς τα μέσα για να εντοπίσει πού έχουν κολλήσει ψυχικά οι ιδιοκτήτες σπιτιού και πού ονειρεύονται να πάνε. Για μια γυναίκα που είχε κατάθλιψη μετά από ένα διαζύγιο, πρότεινε να μετακομίσει από την κύρια κρεβατοκάμαρα. Η εγκαταλελειμμένη τραπεζαρία έγινε ένα άνετο δεύτερο σαλόνι. Με αυτόν τον τρόπο συνέχισε να κάνει μικροδιορθώσεις μέχρι που ολόκληρο το διαμέρισμα έμοιαζε να ξαναγεννιέται, μέχρι που η ιδιοκτήτρια ήταν έτοιμη να μετακομίσει πίσω στην κύρια κρεβατοκάμαρα.
Στους πελάτες της, η προσέγγιση ξεκινά με συνέντευξη και εσωτερική αναζήτηση: ”ποιοι θέλετε να γίνετε;”, ”ποια μοτίβα θέλετε να σπάσετε;”. Ξεκινάει βάζοντάς τους να εκφράσουν τις επιθυμίες τους και στη συνέχεια εργάζεται για να διαταράξει τα παλιά τους πρότυπα. «Αυτό είναι κάτι βαθύτερο από την αποσυμφόρηση», λέει η Naiman.
Ξεκινά με μικρά αντικείμενα που σχετίζονται με την καθημερινή ρουτίνα: αντικαθιστώντας το φλιτζάνι από το οποίο πίνεις κάθε μέρα ή βρίσκοντας μια νέα θήκη για οδοντόβουρτσα. ”Αρχίζεις να βλέπεις την αιτία και το αποτέλεσμα και πώς αυτά τα πράγματα επηρεάζουν τη διάθεσή σου. Και μετά σκέφτεσαι ”Περίμενε ένα λεπτό. Πέταξα αυτό το παλιό πράγμα που δεν μου άρεσε ποτέ, και την πολυθρόνα του πρώην μου ή το έργο τέχνης που έχω από τα είκοσί μου. Βάζεις νέα πράγματα στη ζωή σου και αρχίζουν να συμβαίνουν πράγματα”.
Συνοψίζοντας, το spatial alchemy της Olga Naiman δεν αφορά απλά την αισθητική ή την αποσυμφόρηση από αντικείμενα. Είναι μια φιλοσοφία που συνδυάζει σχεδιασμό, ψυχολογία και πνευματικότητα, με στόχο τη μεταμόρφωση του χώρου ώστε να υποστηρίζει τη μεταμόρφωση του ανθρώπου.